Strona 1 z 1

Przyszłość polskiego rolnictwa, a produkcja biomasy

PostNapisane: 28 wrz 2008, o 18:47
przez Arek Wolski
Autor: Prof. dr hab. Antoni Faber *

Tytuł:
Możliwe scenariusze rozwoju rolnictwa w Polsce oraz ich skutki dla produkcji biomasy stałej na cele energetyczne

Rolnik, który ma podjąć decyzję o założeniu plantacji roślin energetycznych, których okres użytkowania będzie wynosić 15-20 lat musi wiedzieć jak w tym okresie może byś sytuacja (koniunktura) w rolnictwie. Zależeć ona będzie w Polsce od scenariuszy rozwoju rolnictwa w UE i na świecie. Scenariusze takie są formułowane przez naukowców i metodą modelowania określane są jakie mogą być skutki wpływu określonej polityki rolnej na rolnictwo w przyszłości.

Ciekawie są wyniki modelowania holenderskiego Uniwersytetu w Wageningen (UW) do określenia skutków wpływu różnych scenariuszy rozwoju polityki rolnej na rolnictwo i powierzchnię upraw roślin energetycznych w UE (1). Nad opracowaniem modelu w UW pracował 50 osobowy zespół specjalistów przez prawie 18 miesięcy. Projekt jest kontynuowany nadal przez równie liczny zespół międzynarodowy. Co według tego modelu wynika dla naszego rolnictwa ? A no prognoza możliwych scenariuszy rozwoju naszego rolnictwa w perspektywie lat 2010, 2020 i 2030. To ważne informacje, jeśli rolnik ma podjąć decyzję o kontrakcie na produkcję biomasy na najbliższe dwadzieścia lat. Przyjrzyjmy się więc jak może się rozwinąć sytuacja w rolnictwie polskim !

Pierwszy to scenariusz Globalnej Ekonomii. Charakteryzować się on będzie pełną liberalizacją, czyli brakiem wspomagania rynku (regulacji cenowych) i dochodu rolników (dopłaty bezpośrednie)ze strony Wspólnej Polityki Rolnej (WPR), brakiem wsparcia dla Obszarów o Niekorzystnych Warunkach Gospodarowania (ONW) i małą stymulacją produkcji roślin energetycznych. Co to dla rolnika będzie oznaczać pokazuje rysunek 1.

Obrazek

Rys. 1. Zmiany w Polskim rolnictwie wg. scenariusza Globalnej Ekonomii (symulacje Bio-Energia Sp. z o.o.)

Zmiany w rolnictwie charakteryzowano za pomocą następujących wskaźników:
• zatrudnienie w rolnictwie – zatrudnienie w pełnym wymiarze czasowym wyrażone w % w stosunku do 2001 r.
• samowystarczalność żywnościowa - % całkowitej produkcji pierwotnej w stosunku do % całkowitej konsumpcji,
• indeks bioróżnorodności wskaźnik bogactwa gatunkowego roślin i zwierząt; ważny wskaźnik ponieważ UE nie dopuszcza możliwości produkcji roślin energetycznych, gdyby wskaźnik ten miał ulec obniżeniu,
• sekwestracja węgla, to akumulacja substancji organicznej w glebie zmniejszająca emisję gazów cieplarnianych, takich jak dwutlenek węgla, metan i podtlenek azotu; UE już teraz postawiła warunek, że uprawa rzepaku i zbóż na biopaliwa musi zmniejszać emisję gazów cieplarnianych o 35 %; w nieodległej przyszłości warunki takie postawione zostaną zapewne produkcji biomasy na paliwa stałe,
• dochód rolniczy – rzeczywisty dochód z pracy na roli w % w stosunku do 2001 r.,
• bezpieczeństwo socjalne, to świadczenia socjalne w % w stosunku do 2001 r.
• produkcja roślinna – pierwotna produkcja roślinna w cenach z 2001 r. w % wartości pierwotnej produkcji roślinnej w 2001 r.,
• pierwotna produkcja zwierzęca – pierwotna produkcja zwierzęca w cenach z 2001 r. w % wartości pierwotnej produkcji zwierzęcej w 2001 r.,
• grunty orne - % Użytków Rolnych,
• użytki zielone - % Użytków Rolnych,
• uprawy energetyczne na paliwa stałe - % Użytków Rolnych pod uprawami.

Najistotniejsze zmiany w rolnictwie wg. tego scenariusza to: zmniejszanie się zatrudnienia w rolnictwie, spadek dochodów ze 138 % w 2010 r. do 100 % w 2030 r., wyraźne pogorszenie się świadczeń socjalnych ze 101 % w 2010 r. do 49 % w 2030 r. Te niekorzystne tendencje trudno będzie skompensować uprawą roślin energetycznych, których według tego scenariusza będziemy mieli: 90 tys. ha w 2010 r., 155 tys. ha w 2020 r. i 285 tys. ha w 2030 r.

Drugi scenariusz zakłada powstanie Kontynentalnego Rynku. Będzie on się charakteryzował stabilną WPR (dotychczasowe wspomaganie), dopłatami do ONW na dotychczasowym poziomie oraz małą stymulacją produkcji roślin energetycznych. Spowoduje to zmiany w polskim rolnictwie przedstawione na rys. 2.

Obrazek

Rys. 2. Zmiany w Polskim rolnictwie wg. scenariusza Kontynentalnego Rynku (symulacje Bio-Energia Sp. z o.o.)

Ten scenariusz jest korzystniejszy dla rolników. Ale również w nim dochody rolników będą maleć, w mniejszym stopniu pogorszy się ich zabezpieczenie socjalne, niestety upraw energetycznych będziemy mieli nadal niewiele: 67 tys. w 2010 r., 226 tys. w 2020 r. i 233 tys. w 2030 r.

Scenariusz trzeci zakład Globalną Współpracę, polegać ona będzie na pełnej liberalizacji rynku (brak wspomagania przez WPR), obniżeniu dopłat bezpośrednich, ograniczeniu wspomagania ONW, ale średnim stymulowaniu upraw energetycznych. Spowoduje to skutki przedstawione na rysunku 3. Ten scenariusz jest względnie korzystny, chociaż i w tym przypadku dochody i bezpieczeństwo socjalne rolników będzie maleć. Największe będą natomiast powierzchnie upraw energetycznych: 610 tys. ha w 2010 r., 716 tys. ha w 2020 r. oraz 830 tys. ha w 2030 r.

Ostatni scenariusz zakłada powstanie Społeczności Regionalnych. WPR w tym przypadku stabilnie wspierać będzie rynek i rolników, dopłaty do ONW będą na obecnym poziomie, a wsparcie roślin energetycznych będzie średnie. Spowoduje to zmiany w polskim rolnictwie przedstawione na rysunku 4. I w tym przypadku dochód rolników będzie maleć, pogorszy się bezpieczeństwo socjalne. Uprawy energetyczne zajmować będą areał: 69 tys. ha w 2010 r., 612 tys. w 2020 r. oraz 709 tys. ha w 2030 r.

Obrazek

Rys. 3. Zmiany w Polskim rolnictwie wg. scenariusza Globalnej Współpracy (symulacje Bio-Energia Sp. z o.o.)

Obrazek

Rys. 4. Zmiany w Polskim rolnictwie wg. scenariusza Społeczności Regionalnych (symulacje Bio-Energia Sp. z o.o.)

Jaka jest konkluzja tych wyników (symulacji) dla rolnika, a no taka, że ekonomiczne warunki gospodarowania będą się pogarszać, co oznacza, że trzeba będzie w gospodarstwie produkować więcej i taniej, żeby wyjść na swoje. Warto również już teraz myśleć o alternatywnych źródłach dochodu.

Konkluzja dla energetyki nie jest wcale bardziej pocieszająca. Dochodzić będzie do bardzo ostrej konkurencji o biomasę energetyczną. Według szacunków rolnictwo, żeby pokryć zapotrzebowanie na biomasę stałą powinno na ten cel przeznaczyć w 2020 r. 500 tys. ha na produkcję energii elektrycznej oraz 800 tys. na biomasę dla ciepłownictwa. W sumie 1,3 ml ha. Według przedstawionych symulacji może zaś na ten cel wyasygnować maksymalnie 830 tys. ha, przy zachowaniu, co bardzo ważne, samowystarczalność żywnościowej rzędu 97,2 %, wymaganej bioróżnorodności i sekwestracji węgla. Przekroczenie tej wartości odbije się niekorzystnie na produkcji żywności , bądź walorach środowiskowych rolnictwa. Biomasy będzie więc brakować, zwłaszcza, że w po 2015 r. zacznie się rozwijać produkcja biopaliw płynnych drugiej generacji, która wymagać będzie także biomasy ligninocelulozowej. Wyjścia z tej sytuacji są dwa: wydatnie poprawić sprawność konwersji energii biomasy na energię końcową, efektywniej wykorzystywać biomasę odpadową (słoma).

* Prof. dr hab. Antoni Faber - pracownik Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w Puławach, doradca naukowy firmy konsultingowej Bio-Energia specjalizującej się w organizacji i zarządzaniu wieloletnimi dostawami biomasy z produkcji rolnej dla energetyki zawodowej.

LITERATURA
1. Wageningen University and Research Centre. 2007: A scenario study on Europe’s Rural Areas to support policy discussion.

Wszelkie prawa zastrzeżone Bio-Energia Sp. z o.o.
Publikacja możliwa za zgodą. Zapraszamy do kontaktu i stałej współpracy

Re: Przyszłość polskiego rolnictwa, a produkcja biomasy

PostNapisane: 18 gru 2017, o 00:00
przez UkrainaKijow
Ukraina. Nawozy organiczne, torfowe od 40 zl/tona. Zaklad przerabiania torfu na sprzedaz, wynajem. Czernihowski obw. Wieloskladnikowe nawozy mineralne. Torfowiska wysokie, przejsciowe, niskie. Unikalne obszary przyrodnicze pieknie polozone w lasie blisko rzeki, jezior. Zlozone z terenow rolnych o roznym przeznaczeniu. Cena kupna, dzierzawy do uzgodnienia. Dawny sad, zrodla wody mineralnej. Byly zaklad przerabiania stosow dla ogrodnictwa. Stanowia 100ha w zlozach odmiany torfu mszystego oraz torfowcowego wysokiego. Aktywny biologicznie powieksza sie rocznie w dobrych warunkach. Nawozy organiczne, torfowe z wloknista strukture widoczne nierozlozone czesci roslin. Bogaty w azot, fosfor, wapn, potas, magnez i inne skladniki. Najcenniejsze dla ogrodnictwa substancji organiczne do sporzadzania kompostu, wzbogacania torfu, domieszki roslinne, obornik itp. Zapraszamy do wspolpracy wszystkich zainteresowanych. Telefon: +380505806241 (polsk.), E-mail: nieruchomosci@ukr.net Skype:IgorKijow
Europart,ul.O.Teligi 21,lok.24 Kijow 04060 Ukraina